جواب «گاه نماز را باطل می کند» در حل جدول، شک است.
این سرنخ از آن دسته عبارتهایی است که با یک کلمه کوتاه حل میشود. در جدول، «گاه نماز را باطل میکند» یعنی چیزی که همیشه و در همه حالتها پاسخ یکسانی ندارد، اما در بعضی صورتها میتواند باعث باطل شدن نماز دانسته شود. پاسخ رایج و مورد انتظار برای این سرنخ «شک» است.
پاسخ کوتاه و مطمئن
اگر در جدول با عبارت «گاه نماز را باطل می کند» روبهرو شدید، پاسخ را «شک» بگذارید. واژه «گاه» در سرنخ مهم است؛ یعنی منظور طراح این نیست که هر شک یا هر حالت ذهنی همیشه نماز را باطل میکند، بلکه به موردی اشاره دارد که در برخی حالتها چنین اثری دارد. همین ظرافت، پاسخ را از گزینههایی مثل «ریا» یا «حدث» جدا میکند.
پاسخ اصلی و کوتاه برای سرنخ «گاه نماز را باطل می کند».
به خطا یا فراموشی در نماز گفته میشود و همیشه معادل شک نیست.
به هر چیزی گفته میشود که عبادت یا عمل را باطل کند.
در احکام طهارت و نماز مطرح است، اما پاسخ این سرنخ نیست.
چرا جواب «شک» است؟
در زبان روزمره، شک یعنی تردید و دودلی. در فضای نماز هم شک میتواند درباره تعداد رکعتها، انجام دادن یا ندادن بخشی از نماز، یا درست بودن یک عمل مطرح شود. عبارت «گاه نماز را باطل می کند» دقیقاً با همین ویژگی سازگار است؛ چون برخی شکها حکم خاص دارند و بعضی دیگر ممکن است نماز را از اعتبار بیندازند یا نیاز به جبران و رسیدگی داشته باشند.
هدف این صفحه بیان حکم شرعی دقیق نیست، بلکه حل سرنخ جدول است. برای احکام عملی، هر شخص باید به رساله مرجع تقلید یا منبع معتبر دینی خود رجوع کند. اما برای جدول، همین نکته کافی است: طراح با کلمه «گاه» ذهن را به «شک» میبرد، چون شک در برخی حالتها باطلکننده دانسته میشود و در بعضی حالتها راه حل جداگانه دارد.
در این سرنخ، «گاه» کلید اصلی است. اگر سرنخ میگفت «نماز را باطل میکند» ممکن بود گزینههای دیگری هم مطرح شوند، اما «گاه» پاسخ «شک» را طبیعیتر میکند.
تفاوت شک، سهو و ریا در جدول
در جدولهای فارسی، واژههای دینی و فقهی گاهی با تعریف کوتاه و فشرده میآیند. «شک» با تردید و دودلی پیوند دارد. «سهو» بیشتر به فراموشی یا خطای ناخواسته اشاره میکند. «ریا» به نیت غیرخالص و انجام عمل برای دیده شدن مربوط است. هر سه میتوانند در فضای نماز و عبادت شنیده شوند، اما برای این سرنخ خاص، «شک» دقیقتر و رایجتر است.
روش حل سریع این سرنخ
برای حل سریع، ابتدا به کوتاهی پاسخ دقت کنید. «شک» سه حرف دارد و برای جدولهای فشرده بسیار مناسب است. اگر حروف متقاطع با ش، ک یا نشانههای نزدیک هماهنگ باشد، احتمال درست بودن آن زیاد است. سپس به خود عبارت نگاه کنید: «گاه» یعنی پاسخ باید چیزی باشد که بسته به حالت و شرایط عمل میکند، نه چیزی که همیشه به یک شکل تعریف شود.
اگر سرنخ شما «باطل کننده نماز» باشد، ممکن است گزینههایی مثل «مبطل»، «حدث» یا «ریا» هم بررسی شوند. اگر سرنخ «تردید در نماز» یا «گاه نماز را باطل میکند» باشد، «شک» بهترین حدس اول است. همین خواندن دقیق سرنخها در جدول، جلوی اشتباه میان واژههای نزدیک را میگیرد.
یادآوری کاربردی: در جدول، همیشه به قیدها توجه کنید. «گاه»، «گاهی»، «در برخی موارد» و «بعضاً» معمولاً سرنخ را از پاسخهای مطلق به پاسخهای مشروط میبرند.
گزینههای نزدیک و کاربردشان
- شک: پاسخ اصلی برای «گاه نماز را باطل می کند».
- سهو: مناسب سرنخهایی مانند فراموشی در نماز، خطا یا اشتباه ناخواسته.
- ریا: گزینهای دینی برای نیت نادرست، اما معمولاً در سرنخهای مستقیمتری میآید.
- حدث: اصطلاحی مرتبط با طهارت، وضو و نماز؛ برای این عبارت پاسخ اول نیست.
- مبطل: واژه عمومی برای باطلکننده، نه جواب خاص این سرنخ سهحرفی.
- باطلکننده: معنی توضیحی و بلندتر، بیشتر برای شرح سرنخ به کار میآید.
چند سرنخ مشابه
اگر با عبارتهایی مثل «تردید»، «دودلی»، «دو دلی در نماز»، «گاه مبطل نماز» یا «موجب پرسش در نماز» روبهرو شدید، «شک» را در نظر داشته باشید. برای سرنخهایی مثل «فراموشی در نماز» یا «خطای ناخواسته»، پاسخ ممکن است به سمت «سهو» برود. برای سرنخهایی مثل «باطلکننده عبادت» یا «خرابکننده عمل»، «مبطل» هم گزینهای قابل بررسی است.
در جدولهای کلمات متقاطع، واژههای کوتاه بسیار ارزشمندند؛ چون طراحان برای خانههای کمتعداد از کلماتی مثل شک، سهو، ریا، حدث و نیت استفاده میکنند. تفاوت اینها را با خود سرنخ پیدا کنید: تردید یعنی شک، فراموشی یعنی سهو، خودنمایی یعنی ریا، و باطلکننده کلی یعنی مبطل.
جمعبندی
جواب «گاه نماز را باطل می کند در حل جدول» شک است. این پاسخ با قید «گاه» و مفهوم تردید در نماز هماهنگ است. اگر جدول شما سه خانه دارد یا حروف متقاطع با آن میخواند، «شک» را به عنوان پاسخ اصلی وارد کنید و گزینههایی مانند سهو، ریا، حدث و مبطل را فقط برای سرنخهای نزدیک نگه دارید.