هم خانواده حاضر کلاس چهارم

در فارسی چهارم دبستان، سؤال «هم خانواده حاضر چیست؟» معمولاً برای تمرین شناخت کلمه‌های هم‌ریشه می‌آید. کلمه حاضر از خانواده واژه‌هایی است که به بودن در جایی، حضور داشتن، آماده بودن و حاضر شدن مربوط می‌شوند.

جواب کوتاه برای دفتر

اگر فقط می‌خواهید یک پاسخ کوتاه و مطمئن بنویسید، این گزینه مناسب است:

اگر معلم چند کلمه خواسته باشد، می‌توانید بنویسید: «حضور، محضر، حضار، حاضران، احضار».

معنی حاضر چیست؟

حاضر یعنی کسی که در جایی وجود دارد و غایب نیست. مثلاً وقتی می‌گوییم «علی در کلاس حاضر است»، یعنی علی در کلاس هست. حاضر معنی دیگری هم دارد: آماده و مهیا. مثلاً «من برای امتحان حاضر هستم» یعنی آماده امتحان هستم.

هم‌خانواده یعنی چه؟

هم‌خانواده‌ها کلمه‌هایی هستند که ریشه مشترک دارند و از نظر معنی هم با هم ارتباط دارند. در کلمه‌های عربی‌ریشه، معمولاً چند حرف اصلی در کلمه‌های هم‌خانواده دیده می‌شود. برای حاضر، حروف اصلی «ح، ض، ر» هستند.

کلمه‌هایی مثل حضور، محضر و احضار این سه حرف اصلی را دارند و از نظر معنی هم به حاضر بودن، آوردن کسی به جایی، یا محل حضور مربوط‌اند.

فهرست هم‌خانواده‌های حاضر

برای کلاس چهارم، این کلمه‌ها می‌توانند در خانواده حاضر قرار بگیرند:

در پاسخ‌های مدرسه‌ای، بهتر است از کلمه‌های ساده‌تر استفاده کنید: «حضور، محضر، حضار». بعضی واژه‌ها مثل «حضرت» یا «محضرت» رسمی‌ترند و ممکن است برای همه تمرین‌های کلاس چهارم لازم نباشند.

هم‌معنی حاضر چیست؟

هم‌معنی حاضر با هم‌خانواده فرق دارد. هم‌معنی یعنی کلمه‌ای که معنی نزدیک داشته باشد، اما لازم نیست از همان خانواده باشد. هم‌معنی‌های حاضر عبارت‌اند از:

مثلاً «آماده» هم‌معنی حاضر است، اما هم‌خانواده حاضر نیست؛ چون از ریشه «ح ض ر» نیامده است.

مخالف حاضر چیست؟

مخالف اصلی حاضر، «غایب» است. اگر حاضر به معنی آماده باشد، مخالف آن می‌تواند «ناآماده» هم باشد.

فرق حاضر، حضور و محضر

این سه کلمه هم‌خانواده‌اند، اما معنی و نقش آن‌ها یکی نیست:

مثال با کلمه حاضر

مثال با هم‌خانواده‌های حاضر

تمرین کوتاه کلاس چهارم

• هم‌خانواده حاضر را بنویس: حضور، محضر.
• مخالف حاضر را بنویس: غایب.
• هم‌معنی حاضر را بنویس: آماده، موجود.
• با کلمه حضور جمله بساز: حضور در کلاس لازم است.
• با کلمه حاضر جمله بساز: من امروز در مدرسه حاضر بودم.

اشتباه رایج

بعضی دانش‌آموزان «آماده» را به عنوان هم‌خانواده حاضر می‌نویسند. آماده، هم‌معنی حاضر است، نه هم‌خانواده. هم‌خانواده باید از همان ریشه باشد و با معنی حاضر ارتباط داشته باشد. بنابراین «حضور» و «محضر» برای جواب هم‌خانواده درست‌تر هستند.

پاسخ کامل برای کلاس چهارم