در فارسی پنجم دبستان، واژه «قانع» معمولاً کنار «قناعت» در درس کار و تلاش و تمرینهای واژهآموزی دیده میشود. برای پاسخ درست، باید هم معنی کلمه را بدانیم و هم تشخیص بدهیم کدام واژهها از ریشه «ق ن ع» ساخته شدهاند.
هم خانواده قانع کلاس پنجم: پاسخ اصلی و مناسب قناعت، اقناع، قنوع و مقتنع است. برای جواب کوتاه مدرسهای، نوشتن قناعت کافی و مطمئن است.
جواب کوتاه برای دفتر
اگر فقط یک یا دو کلمه خواسته شده باشد، این پاسخ را بنویسید:
همخانواده قانع: قناعت، اقناع
در فارسی پنجم، «قناعت» رایجترین و آشناترین همخانواده قانع است.
معنی قانع چیست؟
قانع یعنی کسی که به داشتههای خود راضی است و بیش از اندازه نمیخواهد. انسان قانع قدر نعمتها و داشتههایش را میداند، اسراف نمیکند و همیشه دنبال زیادهخواهی نیست.
معنی ساده
راضی بودن به داشتهها و زیادهخواه نبودن.
همخانواده اصلی
قناعت، اقناع، قنوع، مقتنع
مخالف
حریص، طمعکار، زیادهخواه
هممعنی
راضی، خرسند، خشنود، بسندهجو
ریشه قانع چیست؟
قانع از ریشه «ق ن ع» ساخته شده است. در همخانوادههای این کلمه، معمولاً همین سه حرف اصلی با همین ترتیب دیده میشود. پس قناعت و اقناع با قانع همخانوادهاند؛ چون هم شکل ریشهای مشترک دارند و هم از نظر معنی به رضایت، پذیرفتن و بسنده کردن مربوط میشوند.
خانواده واژه قانع: قانع ← قناعت ← اقناع ← قنوع ← مقتنع
فهرست همخانوادههای قانع
برای کلاس پنجم، این کلمهها را میتوان در خانواده قانع یاد گرفت:
نکته امتحانی: اگر سؤال کوتاه باشد، بهترین جواب «قناعت» است. اگر چند واژه بخواهند، «قناعت، اقناع، قنوع، مقتنع» را بنویسید.
فرق قناعت و اقناع
قناعت و اقناع همخانوادهاند، اما معنی آنها یکی نیست. دانستن تفاوت این دو کلمه باعث میشود در جملهسازی و معنی کردن، اشتباه نکنیم.
هممعنی قانع چیست؟
هممعنی قانع کلمههایی هستند که معنی نزدیک دارند، حتی اگر همخانواده نباشند. برای قانع میتوان این هممعنیها را نوشت:
مثلاً «راضی» هممعنی قانع است، اما همخانواده اصلی آن نیست؛ چون از ریشه «ق ن ع» ساخته نشده است.
مخالف قانع چیست؟
مخالف قانع، کسی است که به داشتههای خود راضی نیست و همیشه بیشتر میخواهد. برای همین، «حریص»، «طمعکار» و «زیادهخواه» مخالفهای مناسب قانع هستند.
برای امتحان: اگر سؤال «مخالف قانع» بود، بهترین جواب «حریص» یا «طمعکار» است.
اشتباه رایج در همخانواده قانع
گاهی در تمرینها گزینههایی مثل «قانع، قناعت، مقتول» کنار هم میآیند و از دانشآموز میخواهند تشخیص بدهد کدام همخانواده نیست. «مقتول» همخانواده قانع نیست؛ چون ریشه آن «قتل» است، نه «قنع».
درست
قانع، قناعت، اقناع، قنوع
نادرست
مقتول، قاتل، قتل؛ اینها از خانواده «قتل» هستند.
مثال با کلمه قانع
مثال با همخانوادههای قانع
تمرین کوتاه کلاس پنجم
- همخانواده قانع را بنویس: قناعت، اقناع.
- معنی قانع چیست؟ کسی که به داشتههای خود راضی است.
- هممعنی قانع چیست؟ راضی، خرسند، خشنود.
- مخالف قانع چیست؟ حریص، طمعکار.
- با قناعت جمله بساز: قناعت باعث آرامش انسان میشود.
پاسخ کامل برای فارسی پنجم
قانع یعنی کسی که به داشتههای خود راضی است و زیادهخواه نیست. همخانوادههای قانع عبارتاند از: قناعت، اقناع، قنوع و مقتنع. هممعنی آن راضی و خرسند، و مخالف آن حریص و طمعکار است.
جمعبندی
هم خانواده قانع کلاس پنجم، «قناعت، اقناع، قنوع و مقتنع» است. برای پاسخ کوتاه، «قناعت» بهترین گزینه است. قانع یعنی راضی به داشتهها و زیادهخواه نبودن. قناعت یعنی همین ویژگی اخلاقی، اما اقناع یعنی کسی را با دلیل راضی کردن. هممعنیهای قانع «راضی، خرسند و خشنود» و مخالفهای آن «حریص، طمعکار و زیادهخواه» هستند.