پاسخ کوتاه
جواب «پرده داخلی مغز» در جدول نرم شامه است.
در خانههای جدول این پاسخ معمولاً به شکل سرهم نوشته میشود: نرمشامه. نام علمی آن در انگلیسی Pia mater است.
مغز و نخاع با سه پرده محافظ پوشیده شدهاند که در مجموع «مننژ» نام دارند. این پردهها از بیرون به درون شامل سخت شامه، عنکبوتیه و نرم شامه هستند. چون نرم شامه به سطح مغز و نخاع نزدیکتر و چسبیدهتر است، برای سرنخ «پرده داخلی مغز» دقیقترین جواب همان «نرم شامه» است.
نرم شامه یا نرمشامه؟
از نظر نگارش فارسی، شکل جدا یعنی «نرم شامه» خواناتر است. اما در جدولها فاصله میان واژهها معمولاً حساب نمیشود و پاسخ در خانهها به صورت «نرمشامه» وارد میشود. پس اگر جدول شما جای خالی پیوسته دارد، همین شکل سرهم را در نظر بگیرید.
اینها به داخلیترین لایه پردههای مغز و نخاع اشاره میکنند.
این واژهها مربوط به پردههای مغز هستند، اما همه آنها جواب «پرده داخلی» نیستند.
نکته حل جدول: اگر سرنخ «پرده داخلی مغز» یا «داخلیترین پرده مغز» است، «نرم شامه» جواب اصلی است. «سخت شامه» پرده بیرونی و «عنکبوتیه» پرده میانی است.
مننژ چیست؟
مننژ نام عمومی پردههایی است که مغز و نخاع را دربر میگیرند. این پردهها به حفاظت مکانیکی، نگهداری مایع مغزی نخاعی و پشتیبانی از رگهای خونی کمک میکنند. در متنهای زیستشناسی و پزشکی، مننژ را معمولاً شامل سه لایه میدانند: سخت شامه، عنکبوتیه و نرم شامه.
اگر سرنخ جدول فقط «پرده مغز» باشد، ممکن است جواب «مننژ» هم درست باشد. اما وقتی در سرنخ کلمه «داخلی» آمده، دیگر منظور لایه مشخصی از مننژ است؛ یعنی نرم شامه.
سه پرده مغز را اشتباه نگیرید
سخت شامه: خارجیترین لایه است. محکمتر و ضخیمتر است و به سمت استخوان جمجمه قرار دارد.
عنکبوتیه: لایه میانی است. به دلیل ظاهر شبکهای یا تارمانند به این نام خوانده میشود.
نرم شامه: داخلیترین لایه است. بسیار نازک است و به سطح مغز و نخاع میچسبد.
نرم شامه چه کاری انجام میدهد؟
نرم شامه لایهای بسیار ظریف و نازک است که روی سطح مغز و نخاع قرار میگیرد و چینخوردگیها و شیارهای آنها را دنبال میکند. این لایه برخلاف عنکبوتیه از روی شیارها عبور نمیکند، بلکه به سطح بافت عصبی نزدیک میماند و همراه با رگهای خونی در تغذیه و پشتیبانی بافت عصبی نقش دارد.
در جدول لازم نیست جزئیات علمی را حفظ باشید؛ کافی است ترتیب لایهها را بدانید. از بیرون به درون: سخت شامه، عنکبوتیه، نرم شامه. همین ترتیب ساده، جواب بسیاری از سرنخهای مربوط به پردههای مغز را روشن میکند.
چرا جواب «سخت شامه» نیست؟
سخت شامه یکی از پردههای مغز است، اما داخلی نیست. این لایه بیرونیتر و محکمتر است و وظیفه محافظت مکانیکی بیشتری دارد. اگر سرنخ جدول «پرده بیرونی مغز» یا «خارجیترین پرده مغز» باشد، آن وقت سخت شامه جواب درستتری است. اما برای «پرده داخلی مغز»، سخت شامه پاسخ غلطانداز است.
عنکبوتیه هم لایه میانی است. اگر سرنخ «پرده میانی مغز» باشد، عنکبوتیه را بررسی کنید. اگر سرنخ «پردههای مغز» باشد، مننژ میتواند جواب کلی باشد. تفاوت همین کلمات کوچک در سرنخ، پاسخ جدول را عوض میکند.
سرنخهای مشابه
پرده داخلی مغز: نرم شامه، نرمشامه
داخلیترین لایه مننژ: نرم شامه
پرده میانی مغز: عنکبوتیه
پرده بیرونی مغز: سخت شامه
پردههای مغز و نخاع: مننژ
نام لاتین نرم شامه: Pia mater
راهنمای سریع انتخاب
اگر پاسخ با «ن» شروع میشود و سرنخ «داخلی» دارد، «نرم شامه» را انتخاب کنید. اگر پاسخ با «س» شروع میشود و سرنخ بیرونی یا محکم بودن را نشان میدهد، «سخت شامه» مناسب است. اگر پاسخ بلندتر و با «ع» شروع میشود، احتمالاً منظور «عنکبوتیه» است. اگر خانهها کمتر است و سرنخ کلیتر نوشته شده، «مننژ» را هم در نظر بگیرید.
برای وارد کردن در جدول، فاصله را حذف کنید: نرمشامه، سختشامه. البته در متن فارسی و توضیح علمی، نوشتن «نرم شامه» و «سخت شامه» خواناتر است.
جمعبندی
پاسخ اصلی «پرده داخلی مغز در جدول» نرم شامه است و در خانههای جدول معمولاً به شکل نرمشامه نوشته میشود. نرم شامه همان Pia mater و داخلیترین لایه مننژ است؛ در حالی که سخت شامه بیرونی و عنکبوتیه میانی است.
قاعده کوتاه: داخلی = نرم شامه؛ میانی = عنکبوتیه؛ بیرونی = سخت شامه.